Diyabetik Ayak Yarası: Evreleri, Pansumanı ve Tedavisi (IWGDF 2023 Rehberi)

Diyabetik ayak yarası, diyabetli kişilerde çoğunlukla sinir hasarı (nöropati) ve/veya ayak damarlarındaki dolaşım bozukluğu zemininde gelişen, iyileşmesi gecikebilen açık ayak yarasıdır. Uluslararası Diyabetik Ayak Çalışma Grubu’nun (IWGDF) 2023 kılavuzlarına göre bakımın temeli; yara üzerindeki basıncın kaldırılması, enfeksiyonun ve dolaşımın değerlendirilmesi, ölü dokunun keskin debridmanla temizlenmesi ve eksüdayı emip nemli ortamı koruyan örtülerin kullanılmasıdır. Tek başına bir krem veya pansuman bu ilkelerin yerini tutmaz.

Bu rehberde yaranın neden oluştuğu, diyabetik ayak yarası evreleri (Wagner ve SINBAD sınıflamaları), enfeksiyon belirtileri, pansuman ilkeleri, kremlerin rolü ve hangi yara bakım ürününün hangi durumda gündeme gelebileceği kaynaklara dayanarak anlatılmaktadır. İçerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, debridman, antibiyotik ve ürün kararı hekim ile diyabetik ayak ekibine aittir.

Diyabetik Ayak Yarası Nedir?

Diyabetik ayak ülseri olarak da bilinen bu yara, çoğunlukla ayak tabanında, parmak uçlarında, parmak aralarında veya ayakkabının sürttüğü noktalarda görülür. IWGDF, bu yaraları üç tipe ayırır: nöropatik (koruyucu his kaybı var, damar hastalığı yok), nöro-iskemik (his kaybı ve damar hastalığı birlikte) ve iskemik (damar hastalığı var, his kaybı yok). Yaraların büyük çoğunluğu nöropatik veya nöro-iskemik tiptedir.

Tipin belirlenmesi önemlidir, çünkü bakım planı buna göre şekillenir. Nöropatik bir ayak yarası çoğu zaman ağrısızdır ve kişi yarayı geç fark edebilir. İskemik yaralar ise genellikle ağrılıdır ve küçük bir travmadan sonra ortaya çıkabilir.

Diyabetik Ayak Yarası Neden Oluşur?

IWGDF pratik kılavuzu, yaranın genellikle bir veya daha fazla risk faktörüyle birlikte tetikleyici bir olayın bir araya gelmesiyle oluştuğunu açıklar. Nöropati ayağı duyarsızlaştırır; ayak deformiteleri ve eklem hareket kısıtlılığı ayağın belirli bölgelerine aşırı yük bindirir. Bu bölgelerde önce nasır (kallus) gelişir, nasır yükü daha da artırır, altında kanama ve sonunda yara oluşur.

Yaranın oluşmasında ve iyileşmesinin gecikmesinde rol oynayan başlıca etkenler şunlardır:

• Periferik nöropati: Ağrı, ısı ve basınç hissinin azalması
• Periferik arter hastalığı: IWGDF’ye göre diyabetik ayak yarası olan kişilerin yarısına kadarında bulunur ve iyileşmeyi ciddi biçimde etkiler
• Uygun olmayan ayakkabı ve çıplak ayakla yürüme: Kılavuzun en sık tetikleyiciler arasında saydığı iki alışkanlık
• Ayak deformiteleri ve nasır: Basıncın küçük noktalarda yoğunlaşması
• Kötü glukoz kontrolü, böbrek hastalığı, ödem ve yetersiz beslenme: Yara iyileşmesini olumsuz etkileyen kişisel faktörler
• Daha önce geçirilmiş yara veya amputasyon: Yeni yara riskini belirgin şekilde artırır

Duyarsız bir ayakla yürümeye devam edilmesi, yaranın nedeni ne olursa olsun iyileşmeyi bozar. Bu yüzden bakımda ilk soru “yaraya hangi ürün konacak” değil, “yaraya binen yük nasıl kaldırılacak” olmalıdır.

Diyabetik Ayak Yarası Evreleri: Wagner ve SINBAD

Diyabetik ayak yarası evreleri için en çok bilinen sistem Meggitt-Wagner sınıflamasıdır. IWGDF 2023 sınıflama kılavuzu, Wagner sistemini şu basamaklarla tanımlar:

Wagner basit ve yaygın bir sistemdir, ancak IWGDF yara alanını, nöropatiyi, enfeksiyonu ve damar hastalığını ayrı ayrı içermediği için klinik ayrım gücünü sınırlı bulur ve klinik kullanım için önermez. Kılavuz, sağlık profesyonelleri arasındaki iletişimde SINBAD sistemini birinci seçenek olarak önerir. SINBAD altı bileşenden oluşur ve her bileşen 0 veya 1 puan alır:

1. Site (yer): Ön ayak 0 puan, orta ayak ve arka ayak 1 puan
2. Ischemia (iskemi): En az bir ayak nabzı alınıyorsa 0, dolaşımda azalma bulgusu varsa 1 puan
3. Neuropathy (nöropati): Koruyucu his sağlamsa 0, kaybolmuşsa 1 puan
4. Bacterial infection (enfeksiyon): Yoksa 0, varsa 1 puan
5. Area (alan): Yara 1 cm²’den küçükse 0, büyükse 1 puan
6. Depth (derinlik): Deri ve cilt altıyla sınırlıysa 0, kas, tendon veya daha derine ulaşıyorsa 1 puan

Toplam puan 0 ile 6 arasındadır, ancak IWGDF iletişimde yalnızca toplamın değil her bileşenin ayrı ayrı belirtilmesini ister. Enfeksiyonlu yaralarda ayrıca IWGDF/IDSA enfeksiyon sınıflaması, damar hastalığı olan kişilerde ise WIfI sistemi kullanılabilir. Evreleme, yarayı muayene eden sağlık profesyonelinin işidir; fotoğraftan veya evde yapılan tahminle evre belirlenmez.

Enfeksiyon Nasıl Anlaşılır? Acil Durum Belirtileri

IWGDF pratik kılavuzuna göre enfeksiyon; kızarıklık, ısı artışı, sertlik (endürasyon), ağrı veya hassasiyet gibi iltihap bulgularından en az ikisinin ya da iltihaplı akıntının varlığıyla tanınır. Nöropati veya iskemi bu bulguları baskılayabilir; hafif ve orta enfeksiyonlarda ateş gibi genel belirtiler çoğu zaman görülmez. Enfeksiyon hafif, orta ve ağır olarak derecelendirilir ve kemik enfeksiyonu (osteomiyelit) eşlik edip etmediği ayrıca araştırılır.

Aşağıdaki durumlar, vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurmayı gerektirir:

• Yara çevresinde hızla yayılan kızarıklık, şişlik veya ısı artışı
• Kötü kokulu ya da iltihaplı akıntı
• Siyah veya koyu renkli doku, parmakta renk değişikliği
• Ateş, titreme ya da açıklanamayan kan şekeri yükselmesi
• Yarada kemik veya tendon görülmesi
• Ayakta ani soğukluk, solukluk veya dinlenirken artan ağrı

NICE NG19 kılavuzu, uzvu veya yaşamı tehdit eden bir diyabetik ayak sorununda kişinin derhal acil servislere yönlendirilmesini ve multidisipliner ayak bakım ekibinin bilgilendirilmesini önerir. Ağrı hissi azalmış olabileceğinden, ağrının olmaması yaranın hafif olduğu anlamına gelmez.

Diyabetik Ayak Yarası Tedavisi: IWGDF 2023 Temel İlkeleri

Diyabetik ayak yarası tedavisi bir ekip işidir ve tek bir ürüne indirgenemez. IWGDF 2023 pratik kılavuzu, en iyi yerel yara bakımının bile yetersiz tedavi edilen enfeksiyonu, iskemiyi veya yaraya süren travmayı telafi edemeyeceğini vurgular. Tedavinin ana başlıkları şöyle sıralanabilir:

1. Basıncın kaldırılması (offloading): Yaraya binen mekanik yükün azaltılması
2. Enfeksiyon tedavisi: Doku kültürü ve hekimin planladığı sistemik antibiyotik; gerekiyorsa cerrahi drenaj
3. Dolaşımın değerlendirilmesi: Damar hastalığı varsa damar cerrahisi değerlendirmesi ve gerekirse revaskülarizasyon
4. Yerel yara bakımı: Düzenli muayene, keskin debridman ve eksüdayı kontrol edip nemli ortamı koruyan örtüler
5. Metabolik kontrol ve genel durum: Kan şekeri, böbrek fonksiyonu, ödem ve beslenmenin düzenlenmesi
6. Eğitim: Hastanın ve yakınlarının yara bakımı ve kötüleşme belirtileri konusunda bilgilendirilmesi

Kılavuz, optimal bakıma rağmen 4-6 hafta içinde iyileşme belirtisi göstermeyen yaralarda damar görüntüleme ve revaskülarizasyonun değerlendirilmesini önerir. Standart bakıma yanıt vermeyen, enfeksiyonsuz belirli yaralarda ise sükroz oktasülfat emdirilmiş örtü, otolog lökosit-trombosit-fibrin yaması, plasental ürünler, topikal oksijen veya hiperbarik oksijen gibi ek tedaviler uzman ekip tarafından değerlendirilebilir. Bu ek tedaviler Biotek Sağlık ürün portföyünde yer almamaktadır.

Basıncın Azaltılması: Offloading Neden Belirleyicidir?

Ayak tabanındaki bir yaraya her adımda yeniden yük biner. IWGDF, ayak tabanındaki nöropatik yaralarda tercih edilen yöntemin diz altına kadar uzanan ve çıkarılamayan bir basınç azaltıcı cihaz olduğunu belirtir; bu, total temas alçısı ya da çıkarılamaz hâle getirilmiş bir yürüme botu olabilir. Bu cihaz uygun değilse veya hasta tolere edemiyorsa çıkarılabilir diz veya ayak bileği boyunda cihazlar değerlendirilir.

Offloading, yara iyileşmesinde çoğu zaman yara örtüsünden daha belirleyicidir. Çıkarılabilir cihazlarda en büyük sorun, cihazın evde çıkarılıp yarayla yürünmesidir. Cihaz türünü ve kullanım süresini ortopedi, diyabetik ayak veya yara bakım ekibi belirler.

Debridman: Ölü Doku ve Nasır Neden Temizlenir?

Nasır ve ölü doku, yaranın gerçek derinliğinin görülmesini engeller ve bakteriler için uygun bir ortam oluşturur. IWGDF, nasırla çevrili veya ölü doku içeren nöropatik ve nöro-iskemik yaraların ilk başvuruda ya da en kısa sürede, tercihen cerrahi aletlerle keskin debridmanla temizlenmesini ve gerektikçe tekrarlanmasını önerir. Debridman sıklığı klinik ihtiyaca göre hekim tarafından belirlenir.

Kılavuzun iki önemli uyarısı vardır. Enfeksiyonsuz ancak ağır iskemi bulguları olan bir yarada debridman yapılmamalıdır; önce dolaşım değerlendirilir. IWGDF 2023 yara iyileşmesi kılavuzu ayrıca otolitik, biyocerrahi (larva), hidrocerrahi, kimyasal veya lazer debridmanın standart keskin debridmana tercih edilmesini önermez, çünkü üstünlüklerini gösteren yeterli randomize çalışma bulunamamıştır. Debridman türleri ve uygulayıcıları debridman nedir rehberinde ayrıntılı anlatılmaktadır.

Diyabetik Ayak Pansumanı Nasıl Yapılır?

Diyabetik ayak pansumanı, hekim veya yara bakım hemşiresinin belirlediği plana göre yapılır; ürün, değişim sıklığı ve ikincil örtü bu planda yazılıdır. IWGDF’nin temel ilkesi, örtünün fazla eksüdayı kontrol etmesi ve nemli bir yara ortamı sağlamasıdır. Kılavuz, ayakların yıkanabileceğini ancak cildi yumuşatıp beyazlatabileceği (maserasyon) için suda bekletilmemesi gerektiğini belirtir.

Evde bakımda pansuman değişimi sırasında genel olarak şu adımlara dikkat edilir:

• Eller yıkanır, temiz bir çalışma alanı hazırlanır ve plandaki malzemeler önceden yan yana konur.
• Eski örtü nazikçe çıkarılır; yapışmışsa hemşirenin önerdiği şekilde serum fizyolojik ile nemlendirilerek kaldırılır.
• Yara ve çevresi hekimin önerdiği solüsyonla temizlenir, çevre cilt dikkatle kurulanır.
• Yaranın rengi, kokusu, akıntı miktarı ve boyutu not edilir; mümkünse aynı açıdan fotoğraflanır.
• Plandaki örtü, yara kenarlarını birkaç santimetre aşacak şekilde ve kırışmadan yerleştirilir.
• Ayakkabı veya basınç azaltıcı cihaz, örtünün üzerine baskı yapmayacak şekilde yeniden giyilir.

Ölü doku veya nasır evde kesilmez, kazınmaz; bu işlem kanama, enfeksiyon ve yaranın derinleşmesi riski taşır. Akıntının arttığı, kokunun değiştiği veya kızarıklığın yayıldığı durumlarda planlanan randevu beklenmeden sağlık ekibine başvurulur.

Diyabetik Ayak Yara Kremi: Kremlerin Rolü ve Sınırları

“Diyabetik ayak yara kremi” ve “diyabetik yara kremi” en sık yapılan aramalar arasındadır, ancak açık bir diyabetik ayak yarasını tek başına iyileştiren bir krem bulunmamaktadır. IWGDF 2023, yara iyileşmesi amacıyla bal ve arı ürünleri, bitkisel içerikli topikal uygulamalar, topikal fenitoin, kollajen veya aljinat örtüler ile antiseptik ve antimikrobiyal örtülerin kullanılmasını önermez. Enfeksiyon varsa tedavisi, hekimin reçetesiyle ve genellikle sistemik antibiyotiklerle yapılır; antibiyotikli krem veya pomad kararı da yalnızca hekime aittir.

Kremlerin doğru yeri sağlam cilttir. IWGDF, kuru ciltte nemlendirici (emolyen) kullanılmasını ancak parmak aralarına sürülmemesini önerir; bu uygulama çatlak ve yeni yara oluşumunu önlemeye yardımcıdır (günlük korunma adımları için: diyabetik ayak bakımı). Nasırları sökmek için kimyasal maddeler veya nasır bantları kullanılmamalıdır. Biotek Sağlık krem satmamaktadır; açık yaralarda hekimin gerekli gördüğü durumlarda kullanılan jel, pomad formundaki kadeksomer iyot ve yara örtüleri aşağıda anlatılmaktadır.

Hangi Yara Bakım Ürünü Ne Zaman Gündeme Gelir?

Yara bakım ürünleri, yukarıdaki temel tedavinin yerine değil, onun bir parçası olarak düşünülür. Aşağıdaki tablo reçete değildir; sağlık profesyonelinin değerlendirmesinde karşılaşılan durumları ve ilgili ürün gruplarını gösterir.

Burada dürüst bir ayrım gereklidir: IWGDF 2023, antiseptik ve antimikrobiyal örtüleri yara iyileşmesini hızlandırma amacıyla önermez; gümüş ve iyot içeren örtülerle yapılan çalışmalarda tam iyileşmede anlamlı fark gösterilememiştir. Buna karşın bu ürünler, klinik uygulamada ekip tarafından eksüda ve biyoyük yönetimi veya enfeksiyon tedavisine eşlik eden yerel bakım amacıyla seçilebilir. Örtü hiçbir zaman antibiyotik tedavisinin, debridmanın veya offloadingin yerine geçmez.

IODOSORB kadeksomer iyot, üretici tarafından kronik ve iyileşmeyen diyabetik ayak ülserleri, eksüdalı yaralar ve slough içeren yaralar için sunulan bir üründür; %0,9 iyot içeren kadeksomer boncuklar yara sıvısını emerken iyodu kontrollü biçimde salar. İyot içerdiği için iyot hassasiyeti ve tiroid hastalığı öyküsü kullanım öncesinde hekim tarafından sorgulanır. ACTICOAT nanokristalin gümüş içeren antimikrobiyal bariyer örtüsüdür ve hekimin antimikrobiyal destek gerekli gördüğü yaralarda belirli bir süre için değerlendirilir.

ALLEVYN Ag, gümüş sülfadiazin içeren emici köpük örtüdür; eksüdanın fazla olduğu ve antimikrobiyal desteğin gerekli görüldüğü uygun yaralarda seçenekler arasında yer alır. Bu ürünler gümüşlü yara örtüleri kategorisinde listelenmektedir. Antimikrobiyal ihtiyaç ortadan kalktığında ürün grubunun yeniden değerlendirilmesi gerekir.

INTRASITE Gel bir hidrojeldir ve kuru yara yatağına nem sağlar. IWGDF otolitik debridmanı keskin debridmana tercih etmediği için hidrojelin diyabetik ayaktaki rolü, ekip kararıyla nem dengesinin sağlanmasıyla sınırlı düşünülmelidir. Kuru kangren veya ağır iskemi bulunan bir ayakta nemlendirme ve doku uzaklaştırma kararı, damar değerlendirmesi yapılmadan verilmez.

IWGDF, negatif basınçlı yara tedavisinin cerrahi sonrası diyabetik ayak yaralarında ek tedavi olarak değerlendirilebileceğini, cerrahi ile ilişkili olmayan diyabetik ayak ülserlerinde ise kullanılmamasını önerir; NICE NG19 da cerrahi debridman sonrası multidisipliner ekibin önerisiyle negatif basıncı değerlendirir. Bu bağlamda RENASYS EDGE negatif basınç sistemi ve tek kullanımlık PICO, cerrahi sonrası açık yaralarda ekip kararıyla seçenekler arasında yer alır. Antiseptik tül örtü BACTIGRAS ise hekimin uygun gördüğü yüzeysel yaralarda temas tabakası olarak kullanılabilir.

Klasik Yöntemler ile Kılavuz Temelli Bakımın Karşılaştırılması

Diyabetik ayakta uzun yıllar uygulanan bazı alışkanlıklar, güncel kılavuzlarla karşılaştırıldığında farklılık gösterir. Aşağıdaki karşılaştırma, genel uygulamalar ile IWGDF temelli yaklaşım arasındaki başlıca farkları göstermektedir:

• Ayağı suda bekletmek yerine yıkayıp kurulamak: Kılavuz ayakların 37°C’nin altındaki suyla yıkanmasını, suda bekletilmemesini ve parmak aralarının dikkatle kurulanmasını önerir.
• Yarayı kurutmak yerine nem dengesi: Örtünün eksüdayı kontrol edip nemli ortamı koruması hedeflenir.
• Yalnızca örtüye odaklanmak yerine offloading: Yük kaldırılmadan yapılan pansuman, yaranın kapanmasını geciktirebilir.
• Rastgele krem ve karışımlar yerine kanıta dayalı seçim: Bal, bitkisel ürünler ve benzeri uygulamalar yara iyileşmesi amacıyla önerilmez.
• Sürekli antiseptik yerine hedefli kullanım: Antimikrobiyal ürünler, ekip kararıyla belirli durumlar ve süreler için planlanır.

Klasik ürünlerin bazıları, doğru hastada hâlâ yer bulabilir. Önemli olan, her kararın yarayı gören ekip tarafından yaranın o anki durumuna göre verilmesidir.

Sık Yapılan Hatalar ve Doğru Yöntem

Diyabetik ayakta küçük görünen bir hata, kısa sürede ciddi bir enfeksiyona dönüşebilir. Yara bakım ekiplerinin sık karşılaştığı hatalar ve doğru yaklaşımlar şöyledir:

• Ağrı yok diye beklemek: Nöropati ağrıyı maskeleyebilir; yeni bir ayak yarası ağrısız olsa bile aynı gün sağlık profesyoneline gösterilmelidir.
• Isıtıcı, sıcak su torbası veya sıcak suyla ayağı ısıtmak: His kaybı olan ayakta yanık oluşabilir; kılavuz bu uygulamalardan kaçınılmasını önerir.
• Nasırı jiletle veya nasır bandıyla sökmek: Nasır ve ölü doku sağlık profesyoneli tarafından temizlenir.
• Basınç azaltıcı botu evde çıkarmak: Kısa yürüyüşler bile yarayı yeniden açabilir.
• Kan şekerini ihmal etmek: Kötü metabolik kontrol iyileşmeyi geciktirebilir.
• İnternetten görülen ürünü doğrudan yaraya uygulamak: Aynı ürün bir hastaya uygunken diğerinde zararlı olabilir.

Doğru yöntem; yazılı bir bakım planı, düzenli kontrol randevuları ve kötüleşme belirtilerinin erken bildirilmesidir. Hasta ve yakınlarının bu belirtileri tanıyacak şekilde eğitilmesi, IWGDF’nin tedavi ilkeleri arasında yer alır.

Hangi Yaralarda ve Kimler İçin Bu Bilgiler Geçerli?

Bu rehber; tip 1 veya tip 2 diyabetli olup ayağında açık yara bulunan kişiler, onların bakımını üstlenen aile üyeleri ve evde bakım ekipleri için hazırlanmıştır. Yara bakım hemşireleri ve diyabetik ayak polikliniklerinde çalışan ekipler de Wagner, SINBAD ve IWGDF 2023 özetini hızlı başvuru kaynağı olarak kullanabilir. Anlatılan ürün grupları, yarası değerlendirilmiş ve tedavi planı oluşturulmuş hastalarda gündeme gelen seçeneklerdir.

Ürünlerin uygun olmadığı durumlar da vardır: iyot hassasiyeti olan kişilerde iyotlu ürünler, gümüşe hassasiyeti olanlarda gümüşlü örtüler, ağır iskemi ve kuru kangrende nemlendirici jeller, tedavi edilmemiş kemik enfeksiyonu veya açıkta damar bulunan yaralarda negatif basınç bunlara örnektir. Her ürünün güncel kullanım talimatındaki kontrendikasyonlar, uygulama öncesinde hekim tarafından değerlendirilmelidir. Basınç kaynaklı diğer yaralar için yatak yarası evreleri ve bakım rehberi incelenebilir.

Evde Günlük Ayak Bakımı ve Yeni Yaraların Önlenmesi

İyileşen bir diyabetik ayak yarası, yeniden açılma riskini taşımaya devam eder. IWGDF pratik kılavuzunun hasta eğitimi bölümünde önerilen günlük bakım adımları şunlardır:

1. Her iki ayağın, parmak araları dahil tüm yüzeyinin her gün kontrol edilmesi; görme sorunu varsa bir yakının yardım etmesi
2. Evde veya dışarıda çıplak ayakla, yalnızca çorapla ya da ince tabanlı terlikle yürünmemesi
3. Dar, sert kenarlı veya kaba dikişli ayakkabı giyilmemesi; ayakkabının içinin giymeden önce elle kontrol edilmesi
4. Dikişsiz çorap tercih edilmesi ve çorabın her gün değiştirilmesi
5. Ayakların her gün 37°C’nin altındaki suyla yıkanması ve parmak aralarının dikkatle kurulanması
6. Kuru cilde nemlendirici sürülmesi, parmak aralarına sürülmemesi
7. Tırnakların düz kesilmesi
8. Kabarcık, kesik, çizik veya yara fark edildiğinde sağlık profesyoneline hemen başvurulması

Ayakların düzenli aralıklarla bir sağlık profesyoneli tarafından muayene edilmesi de bu listenin parçasıdır. Risk düzeyine göre muayene sıklığını takip eden hekim belirler.

Ürün Temini Nasıl İlerler?

Biotek Sağlık, Smith & Nephew ileri yara bakım ürünlerini hastanelere, kliniklere, evde bakım hizmetlerine ve bireysel alıcılara sunar. Diyabetik ayak için temin süreci genellikle şu adımlarla ilerler:

1. Tedavi planı: Hekim veya yara bakım hemşiresi ürün grubunu ve pansuman sıklığını belirler.
2. Ölçü ve miktar: Yara boyutu ve değişim sıklığına göre gereken ölçü ile adet netleştirilir; ekibimiz mevcut ölçü seçeneklerini paylaşır.
3. Sipariş veya teklif: Bireysel alımlarda güncel fiyat ölçü ve adede göre telefonla veya WhatsApp üzerinden teklif olarak iletilir; kurumlar için teklif hazırlanır.
4. Gönderim: Sipariş, Esenler/İstanbul’daki merkezden Türkiye geneline kargo ile gönderilir.
5. Kontrol: Yaranın durumu değiştikçe ürün grubu takip eden ekip tarafından yeniden değerlendirilir.

Ürün grubu henüz belirlenmemişse satın alma yerine önce yarayı takip eden sağlık profesyoneline danışılması gerekir. Negatif basınç sistemleri gibi profesyonel ürünlerde ekibimiz kurumsal süreç hakkında bilgi verir.

Biotek Sağlık: Orijinal Ürün ve Ölçü Danışmanlığı

Biotek Sağlık’ın sunduğu ürünler Smith & Nephew’in orijinal ambalajlı ileri yara bakım ürünleridir. Ekip ürün, ölçü ve temin konusunda bilgi verir; tanı koymaz, tedavi önermez ve bu kararı hastayı takip eden hekime bırakır. Kurumsal müşteriler için düzenli tedarik ve teklif süreci yürütülür.

Diyabetik ayak yarası tedavisi haftalar hatta aylar sürebilir ve bu süreçte yaranın ihtiyacı değişir. Eksüdanın azalması, enfeksiyonun geçmesi veya cerrahi bir girişim sonrasında ürün grubunun güncellenmesi gerekebilir. Bu geçişlerde ölçü ve stok bilgisi için telefon veya form üzerinden ekibimize ulaşılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Diyabetik ayak yarasına ne sürülür?

Her yara için geçerli tek bir ürün yoktur. IWGDF 2023, eksüdayı emip nemli ortamı koruyan temel örtülerin keskin debridman ve basınç azaltma ile birlikte kullanılmasını önerir. Yaraya uygulanacak ürünü yarayı muayene eden hekim veya yara bakım hemşiresi belirler.

Diyabetik ayak yara kremi var mı?

Açık bir diyabetik ayak yarasını tek başına iyileştiren bir krem bulunmamaktadır. IWGDF, bal, bitkisel ürünler ve fenitoin gibi topikal uygulamaları yara iyileşmesi amacıyla önermez. Kuru ve sağlam ciltte nemlendirici kullanılabilir, ancak parmak aralarına sürülmez.

Diyabetik ayak yarası evreleri nelerdir?

En bilinen sistem Wagner sınıflamasıdır ve 0 ile 5 arasında altı dereceden oluşur: risk bölgesi, yüzeysel ülser, tendon veya eklem kapsülüne ulaşan ülser, derin doku tutulumu, ön ayak kangreni ve tüm ayak kangreni. IWGDF 2023 ise klinik iletişim için SINBAD sistemini önerir. Evrelemeyi muayene eden sağlık profesyoneli yapar.

Diyabetik ayak pansumanı kaç günde bir değiştirilir?

Değişim sıklığı kullanılan ürüne, akıntı miktarına ve enfeksiyon durumuna göre değişir. Bazı ileri yara örtüleri birkaç gün yerinde kalacak şekilde tasarlanırken çok akıntılı yaralarda daha sık değişim gerekebilir. Doğru sıklığı tedavi planını yapan sağlık profesyoneli belirler.

Diyabetik ayak yarası kaç günde iyileşir?

Herkes için geçerli bir süre yoktur. İyileşme; yaranın derinliğine, enfeksiyona, dolaşım durumuna, basıncın ne kadar iyi kaldırıldığına ve kan şekeri kontrolüne bağlıdır. IWGDF, optimal bakıma rağmen 4-6 haftada iyileşme belirtisi göstermeyen yaralarda damar değerlendirmesinin yeniden yapılmasını önerir.

Diyabetik ayakta gümüşlü yara örtüsü kullanılır mı?

IWGDF 2023, antimikrobiyal örtüleri yalnızca iyileşmeyi hızlandırma amacıyla önermez. Gümüşlü örtüler, hekimin klinik enfeksiyon veya yüksek biyoyük saptadığı durumlarda diğer tedavilere ek olarak ve belirli bir süre için değerlendirilebilir. Kullanım kararı takip eden ekibe aittir.

Diyabetik ayak yarası suya sokulur mu?

IWGDF, ayakların yıkanabileceğini ancak cildi yumuşatıp dayanıksız hâle getirebileceği için suda bekletilmemesini önerir. Yıkama suyu 37°C’nin altında olmalı ve parmak araları dikkatle kurulanmalıdır. Açık yarası olan ayakta banyo ve pansuman düzeni hemşireyle planlanmalıdır.

Diyabetik ayak yarasında negatif basınç tedavisi uygulanır mı?

IWGDF 2023, negatif basınçlı yara tedavisinin cerrahi sonrası diyabetik ayak yaralarında ek tedavi olarak değerlendirilebileceğini belirtir. Cerrahi ile ilişkili olmayan diyabetik ayak ülserlerinde ise kullanılmamasını önerir. Uygunluk kararı multidisipliner ekip tarafından verilir.

Diyabetik ayak yarası ne zaman tehlikelidir?

Yayılan kızarıklık, kötü koku, iltihaplı akıntı, siyah doku, ateş, yarada kemik görülmesi veya ayakta ani soğukluk ve renk değişikliği acil değerlendirme gerektirir. Nöropati ağrıyı maskeleyebildiği için ağrının olmaması güven verici değildir. Bu belirtilerde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Diyabetik ayak yarası için hangi doktora gidilir?

Diyabetik ayak yarası genellikle multidisipliner bir ekip tarafından yönetilir. Diyabet takibini yapan hekim, yara bakım merkezleri ve diyabetik ayak ekipleri ilk başvuru noktaları arasındadır; gerektiğinde genel cerrahi, ortopedi, kalp ve damar cerrahisi, plastik cerrahi ve enfeksiyon hastalıkları uzmanları sürece katılır. Uzvu tehdit eden durumlarda doğrudan acil servise başvurulur.

Diyabetik ayak yarasında nasır neden temizlenir?

Nasır, yaranın üzerindeki basıncı artırır ve gerçek derinliğinin görülmesini engeller. IWGDF, nasırla çevrili yaraların sağlık profesyoneli tarafından tercihen cerrahi aletlerle temizlenmesini önerir. Nasır evde kesilmemeli veya kimyasal ürünlerle sökülmemelidir.